Mata przesiąkalna i mata szczelna działają inaczej, ale żadna z nich nie rozwiąże problemu z wodą bez odpowiednio przygotowanego podłoża. Liczy się nie tylko materiał, lecz także spadek, odpływ, podbudowa, sposób czyszczenia i miejsce zastosowania.
W boksie trzeba kontrolować przede wszystkim mocz i wilgoć zatrzymywaną przez ściółkę. W myjce woda powinna szybko trafiać do odpływu. Na padoku problemem są opady, błoto i grunt rozdeptywany przez konie. Dlatego przed wyborem maty trzeba najpierw ustalić, skąd bierze się woda i dokąd ma odpłynąć.
Co oznacza mata przesiąkalna?
Mata przesiąkalna ma otwartą strukturę, przez którą woda przechodzi do niższych warstw. Najczęściej produkuje się ją z odpowiednio połączonego granulatu gumowego.
Tak działa między innymi Komfo Slab, czyli mata z przesiąkalnego granulatu przeznaczona do boksów i na padoki. Woda może przejść przez jej powierzchnię, ale pod spodem musi znaleźć się warstwa zdolna ją odebrać.
Jeżeli mata leży na glinie, zapadniętym gruncie albo betonie bez spadku, wilgoć pozostanie pod powierzchnią. Sama przesiąkalność nie tworzy drenażu. Woda musi mieć drogę do odpływu albo przygotowanej warstwy drenującej.
Mata szczelna nie zawsze tworzy szczelną podłogę
Za szczelne najczęściej uznaje się maty wykonane z litej gumy albo PCV, przez które woda nie przechodzi tak jak przez porowaty granulat. Trzeba jednak odróżnić szczelność materiału od szczelności całej nawierzchni.
Płyn może dostać się pod matę przy łączeniach, ścianach, progach albo w miejscach docinania. Dlatego znaczenie mają precyzyjne połączenia, dobrze wykończone krawędzie i stan posadzki pod matami.
Przykładami zwartych mat z gumy wulkanizowanej są Belmondo Basic oraz wykonywana pod wymiar boksu DB 24. Tworzą równą warstwę użytkową i ułatwiają sprzątanie, ale nie zastępują chłonnej ściółki potrzebnej do wiązania wilgoci.
Woda może też odpływać pod litą matą
Nie każda mata odprowadzająca wodę jest przesiąkalna. W niektórych produktach woda płynie pod litą powierzchnią dzięki rowkom, wypustkom albo kanałom utworzonym od spodu.
Tak działa między innymi Belmondo Paddock. Lita powierzchnia nie przepuszcza wody przez materiał, natomiast wypustki od spodu tworzą przestrzeń, którą wilgoć może odpłynąć w kierunku kratki lub kanału.
- w matach przesiąkalnych woda przechodzi przez strukturę materiału,
- na matach szczelnych pozostaje na powierzchni i spływa zgodnie ze spadkiem,
- pod niektórymi matami z litej gumy odpływa rowkami lub kanałami znajdującymi się od spodu.
Każdy z tych układów wymaga innego przygotowania podłoża.
Do boksu częściej wybiera się zwartą powierzchnię
W standardowym boksie głównym źródłem wilgoci jest mocz, a nie duża ilość wody używanej do mycia. Większość płynu powinna zostać związana przez ściółkę i usunięta podczas codziennego sprzątania.
Dlatego w wielu boksach dobrze sprawdzają się zwarte maty z gumy wulkanizowanej. Zapewniają równą powierzchnię, izolują konia od twardej posadzki i mogą ograniczyć ilość ściółki potrzebnej do amortyzacji. Nadal trzeba jednak pozostawić jej tyle, aby pochłaniała wilgoć i zapewniała suche miejsce do leżenia.
Przy wyborze zwróć uwagę na stabilność połączeń, odporność na nacisk kopyt i dopasowanie mat do całego pomieszczenia. Więcej kryteriów znajdziesz w poradniku o tym, jak wybrać maty do boksów dla koni.
Kiedy mata przesiąkalna może sprawdzić się w boksie?
Mata przesiąkalna może mieć sens w boksie otwartym, wiacie albo pomieszczeniu połączonym bezpośrednio z padokiem, pod warunkiem że pod nią znajduje się przygotowana warstwa drenująca.
Nie oznacza to, że mocz powinien swobodnie przepływać pod całą podłogą. W zamkniętym boksie nadal warto pozostawić chłonną strefę ze ściółką w miejscu, w którym koń najczęściej oddaje mocz. Ułatwia to codzienne usuwanie zabrudzeń.
Rozwiązania przeznaczone do różnych typów boksów znajdziesz w kategorii maty na podłogi boksów.
W myjce liczy się droga wody do odpływu
W myjce na podłogę trafia duża ilość wody, błoto, sierść i środki używane podczas pielęgnacji. Nawierzchnia musi zapewniać przyczepność, a jednocześnie szybko odprowadzać wodę z miejsca, w którym stoi koń.
Mata przesiąkalna może się sprawdzić, jeśli pod nią znajduje się odpływ i warstwa przygotowana do odbierania wody. Innym rozwiązaniem jest lita mata z rowkami albo wypustkami od spodu, które prowadzą wodę w stronę kratki.
Do mokrych stref przeznaczona jest między innymi DB 26, czyli zwarta mata z rowkowaną stroną spodnią i powierzchnią poprawiającą przyczepność. Innym przykładem jest Belmondo Paddock, pod którą powstaje przestrzeń ułatwiająca odpływ wody.
Przed wyborem produktu sprawdź stan betonu, spadek, położenie kratki odpływowej i sposób wykończenia powierzchni przy ścianach. Mata nie naprawi źle wykonanej mokrej strefy. Więcej informacji znajdziesz w poradniku o tym, co zrobić, żeby podłoga w myjce dla koni nie była śliska.
Produkty przeznaczone do takich miejsc znajdują się w kategorii maty na myjki.
Na padoku mata działa razem z podbudową
Na padoku woda pochodzi głównie z opadów, roztopów i spływu z sąsiedniego terenu. Konie dodatkowo zagęszczają grunt, rozdeptują mokrą ziemię i niszczą nawierzchnię w miejscach stałego ruchu.
Mata przesiąkalna może szybko odprowadzić wodę z powierzchni, ale niższe warstwy muszą być stabilne i zdolne ją przyjąć. Zwykle potrzebne są przygotowany grunt, warstwa separacyjna, podbudowa oraz odpowiedni spadek.
Położenie przepuszczalnej maty bezpośrednio na błocie nie stworzy drenażu. Mata może się zapadać, a drobne cząstki gruntu mogą wypełnić jej strukturę i ograniczyć przepływ wody.
Najbardziej niszczą się zwykle bramy, dojścia, okolice paśników i poideł. Koń długo stoi w tych miejscach, zawraca i punktowo obciąża mokry grunt. Nie zawsze trzeba więc zabezpieczać cały wybieg. Często lepszy efekt daje prawidłowe wykonanie mniejszej, intensywnie użytkowanej strefy.
Sposób przygotowania takich miejsc opisujemy dokładniej w poradniku o podłożu przy paśniku i poidle. Ogólne zasady doboru nawierzchni znajdziesz natomiast w artykule o tym, jaka nawierzchnia na padok sprawdza się najlepiej.
Produkty do zabezpieczania miejsc zewnętrznych znajdują się w kategorii maty na padoki.
Mata przesiąkalna czy szczelna – wybór według miejsca
| Miejsce | Główny problem | Najczęściej rozważane rozwiązanie | Co przygotować pod matą |
|---|---|---|---|
| Boks ze ściółką | Mocz i wilgoć zatrzymywana w ściółce | Zwarta mata z litej gumy | Równa posadzka, dopasowane łączenia i chłonna ściółka |
| Boks otwarty lub połączony z padokiem | Wilgoć wnoszona z zewnątrz | Mata przesiąkalna albo system z odpływem pod matą | Warstwa drenująca i możliwość odbioru wody |
| Myjka | Duża ilość wody na powierzchni | Mata przesiąkalna albo zwarta mata odprowadzająca wodę pod spodem | Spadek, odpływ, stabilna posadzka i bezpieczne krawędzie |
| Padok, brama i okolice paśnika | Opady, błoto i intensywny ruch | Mata przesiąkalna, stabilizująca albo system drenujący | Separacja od gruntu, podbudowa, spadek i odbiór wody |
Przy nietypowym podłożu przygotuj zdjęcia miejsca, wymiary oraz informacje o spadku i odpływie. Możesz przesłać je przez formularz kontaktowy, aby dobrać matę i sposób jej ułożenia do konkretnej strefy.
